Tytuł: "Józef Andrzéj Załuski."

Autor: J. Walter wg Wojciecha Gersona

---

Opis przedmiotu

Typ: rycina (kompozycja)

Technika: drzeworyt sztorcowy na papierze

Datowanie: 1861

Sygnatura: Rycina sygnowana na płycie u dołu po lewej stronie: "WALTE.R sc."

Hasło: portret Józef Andrzej Załuski (1702-1774) biskup, historyk i literat

Pochodzenie: Z: Przyjaciel Dzieci (Warszawa) nr 13 z 29.06.1861 s. 100

Nazwisko: Załuski Józef Andrzej/Gerson Wojciech

Wymiary: 115x87 mm (kompozycja)

Słowa kluczowe: [portret:Załuski Józef Andrzej]

Numer katalogowy: i19442

---

Dodatkowe informacje

Uwagi:
Zachowana cała karta. Autorstwo Wojciecha Gersona ustalono w oparciu o spis treści półrocznika. Bardzo rzadka rycina.
- Józef Andrzej Załuski (12.08.1702 Jedlanka (ówcześnie Jedlonka) powiat Radom/radomski - 7.01.1774 Warszawa) biskup kijowski, bibliograf, wydawca oraz historyk, literat, kolekcjoner i bibliofil. Uczył się w kolegium jezuickim w Pułtusku oraz w kolegiach pijarskich w Szczuczynie, Warszawie i Piotrkowie Trybunalskim. W 1716 wyjechał do Francji, a potem do Włoch, w latach 1718-1719 uczył się w rzymskim kolegium jezuickim. Po powrocie do kraju otrzymał pierwsze święcenia duchowne i archidiakonat pułtuski. W latach 1720-1723 studiował na Sorbonie, następnie od 1723 kanonik krakowski, zaś w 1724 doktoryzował się na Wydziale Prawnym Akademii Krakowskiej. Referendarz koronny 1728. Otrzymał opactwo hebdowskie 1728/1729 i przemęckie 1732 oraz kilka probostw. W 1733 wraz z rodziną opowiedział się po stronie króla Stanisława Leszczyńskiego, potem przebywał też z królem we Francji od 1736 do 1742 kiedy poróżnił się ze Stanisławem Leszczyńskim i wrócił do kraju, gdzie został stronnikiem przyszłego króla Stanisława Augusta, zaś w 1752 został opatem wąchockim. W grudniu 1758 nominowany biskupem kijowskim i czernichowskim, prekonizowany 24.09.1759. Potem skonfliktowany z królem i przeciwnik Rosji, zaś po obronie praw duchowieństwa i sprzeciwie przeciw przyznaniu dysydentom praw politycznych został na rozkaz posła rosyjskiego Nikołaja Repnina wraz z bp J. A. Załuskim, hetmanem W. Rzewuskim i Sewerynem Rzewuskim aresztowany i zesłany do Kaługi w latach 1767-1773. Z zesłania zwolniony w marcu 1773 skąd wrócił do Warszawy. Wybitny kolekcjoner i bibliofil, twórca Biblioteki Załuskich, autor poezji i dramatów, animator życia kulturalnego epoki, wydawca i autor dzieł historycznych i bibliograficznych w tym współinicjator wydania "Volumina Legum" oraz autor: "Bibliotheca poetarum Polonorum..." 1754 i "Bibliographia Zalusciana" 1763-1766; zob. Nowy Korbut t. 6 ss. 511-528

O autorze: 1) J. Walter warszawski drzeworytnik czynny w latach około 1862-1867, autor stosunkowo nielicznych drzeworytów dla "Przyjaciela Dzieci", "Opiekuna Domowego" i "Kłosów"; zob. Rudniewska Słownik s. 134.
2) Wojciech Gerson (1.07.1831 Warszawa - 25.02.1901 Warszawa) polski malarz, także historyk i teoretyk sztuki, pedagog. Szkołę średnią ukończył w Piotrkowie Trybunalskim, od 1844 studiował w Szkole Sztuk Pięknych (SSP) w Warszawie, krótko studiując architekturę, a ostatecznie kończąc tam malarstwo 1850 (uczeń F. Piwarskiego, M. Zaleskiego i C. Breslauera), dyplom 1851. Wtedy też związał się z grupą warszawskiej cyganerii malarskiej skupionej wokół Marcina Olszyńskiego oraz podjął szereg podróży krajoznawczych, kolejną dopiero 1860. W 1853 otrzymał stypendium rządowe i studiował do 1855 w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, potem otrzymując tam kolejne tytuły akademickie (profesor od 1878). W latach 1856-1858 przebywał w Paryżu, 1858 powrócił do Warszawy, gdzie ugruntował swoją popularność i związał się z Towarzystwem Zachęty Sztuk Pięknych. Nauczał rysunku 1860-1871 w Instytucie Głuchoniemych, a 1872-1896 był głównym, profesorem Klasy (Szkoły) Rysunkowej w Warszawie, gdzie wykształcił wielu wybitnych polskich malarzy. W tym okresie dużo podróżował, ale zwykle były to krótkie podróże zagraniczne, dłuższe pobyty krajowe związane były z Krakowem i ulubionymi Tatrami. Był czołową postacią życia artystycznego Warszawy, autor szeregu publikacji i artykułów z historii oraz teorii sztuki. Pozostawił bogatą i zróżnicowaną twórczość malarską - ponad 500 realistycznych obrazów (głównie malarstwo historyczne, pejzażowe i religijne, a także portretowe), liczne rysunki i ilustracje, zaś bardzo rzadko uprawiał litografię; zob. Polski słownik biograficzny (PSB) t. 7 ss. 400-403 i SAP t. 2 ss. 309-316

Literatura: Grajewski 1972 nie notuje; Katalog portretów BN nie notuje

---

Produkt przynależy do następujących kategorii:

• Działy tematyczne (ogólne)
• Grafika
• Grafika polska XIX w.
• Grafika tematyczna - portrety
• Technika wykonania / rodzaj obiektu
• drzeworyt sztorcowy (poprzeczny)
• drzeworyt
• Tematy (szczegółowe)
• architektura
• malarstwo polskie, rysunek polski
• portrety polskie okres
• portrety polskie zawody
• kompozycje (w tym wielowidokowe)
• postacie 18 wiek - Polska
• duchowni rzymskokatoliccy - hierarchowie - Polska
• duchowni rzymskokatoliccy, zakonnicy - Polska
• kolekcjonerzy, bibliofile, hobbyści - Polska
• literaci - Polska
• zesłańcy, represjonowani - Polska

---